Xeberi: Ferqê çımraviyarnayışan

60 bayti debiyay de ,  15 years ago
nê vurnaye xulasa
No edit summary
 
No edit summary
'''MUZÎKÊMüzıkê MAma DEde DI ASTAREYÎastarey'''
 
3yê çeleyîçeleyi de BerlinBerlın de muzîsyenmüzisyen MîkaîlMikail ûAslan u Aynure (Aynur Dogan) konserê amade kerd. ÇiqasÇıqas (her çendı) ke karê biletrotishîbıletrotışi sistsıst bi ki salon bîbîbibi pirpır. MerdimMerdım ke rastîyerastiye vajone, temashekeranbewnayoxi (temaşekeran) elaqayêda girse(berzı) nîshangırse mısna (nişan). Bi taybetîtaybeti ki qismêqısmê diyinedıyınekonserîkonseri cande
 
3yê çeleyîçeleyi de BerlinBerlın de muzîsyenmüzisyen MîkaîlMikail ûAslan u Aynure (Aynur Dogan) konserê sazkerd (amade kerd). ÇiqasÇıqas ke karê biletrotishîbıletrotışi sistsıst bi ki salon bîbîbibi pirpır. MerdimMerdım ke rastîyerastiye vajone, temashekeranbewnayoxi (temaşekeran) elaqayêda girsegırse nîshannişan dê. Bi taybetîtaybeti ki qismêqısmê diyinedıyınekonserîkonseri cande bi.
 
Ez Mikaili rew ra şınasnen / nas ken. Tawo ke CD ya ey „Kilıtê koü“ vejiyabi, mı ser o meqalayê nüştibi u cayê de wına vatibi: „...Müzikê Mikaili hemdemi yo, modern o. Labelê ey müzikê ma yo klasik ki xo viri ra nêkerdo. Müziko newe, bı hostayiye otantikê müzikê me ser o vırasto. Merdım ke CDye goş dano, şono welatê xo, peyser şono domaniya xo, bı formêde modern melodiyê pi u kal⁄kann goş dano. Mikail no het ra serkewte yo. Tekstê lawıkanê CDya Mikaili ki têpiya mılet u welatê ma ra duri niyê. Kalita xo ya edebi çı ya, çı niya o çiyde bino labırê nê teksti ciya ciya hetan ra his, wastış u qin/inan (baweriya) komê (komela) ma anê verê çiman.“ Nıka derheqê müzıkê Mikaili de no diyayişê mı de vürriyayişê çın o, eyni yo.
 
Rastiye a ya ke Mikail müzikê mayê klasiki ser o vırastışê müzıkê moderni de zaf serkewte yo. Merdım ke goş nano ro ey ser, hetê ra müzikê ewroyêni (hemdemi) hetê ra ki lawıkanê Dêrsimi yê klasikan goş dano. Mikail tenya veng de nê, o u embazê xo enstrümanan de ki xêza / xeta xo ya serkewtiye ramenê. Çımanê xo pêro cınê, tembürê Mikaili goş dêne; şıma raste-rast şonê Dêrsım, benêr perçeyêde ücayi. Xanım Aynure çend reyi mı Kürdistan TV de temaşe kerda. CDyanê aye ki ez rew-rew goş dan. Raya vırêne no konser de mı a cande diye. Aynure bı Mikaili ra eyni herêma ra yê. Dewê inan yewbini ra nêzdiyê. Zonê Mikaili Zazakı/Dımli/kırmancki, ê Aynure kıradski ya ki kürmancki ya. Labelê Aynure tenya bı kürmanci nê, bı kırmancki ki vana. Aynure Íekakıj (sekakız) a. Tırki, na aşire ra „şavak“ vanê, miyanê Kırdasan de no name „şewaq“ o. Íekaki, Dêrsım de koçer ê. Ma u piyê Aynure koçeriye kerda nêkerda nêzanen labelê na aşire seserran ra bı nat nê kari kena. Ê hamnani şonê koyanê Mızüri ser, üca wareyan de manenê, payizi peyser ênê. Pêndirê şekakan zaf namdar o. Vengê Aynure ser o merdım (mordem) çı vajo nêzanen. Hetê ma de ke kesê wayirê hunerêde rındi bi, şari vatêne „Dayên Heqi“ya. Ê Aynure dayêne çıki ya nêzanen labelê tarifkerdışê ê vengê pakê zelal u zengini qolay niyo. Rınde a ya ke merdım vajone vengê aye, awa Çewres çıme / Çel kani ya. A awa sıpiya, bı hir u bereketa ke bınê koyê Mızüri ra ber bena, bena Çemê Mızüri u bı eşq u coşêde gırs miyanê koyanê Dêrsımi de pêl dana pıro şona, a ya. Gelo, müzik u programê nê dı hunermendan çiyo merdım de sey (jê) kemiye biyaro ra zıwan (zon) çın o? Bêşık esto. Vajime ke ez bı xo ke bı saetan goş ro Mikaili ser nine, dıltengiye nêdano mı. Çı ke müzikê Mikaili, kültüro ke ez pê biyane pil, parçeyêde ey o. Ez mısayê nê müzıki ya u cı ra mırd nêben. Labelê kesê ke Dêrsim ra niyê, eceba ê derheqa müzikê ey de çı fıkırinê? Ê şikinê sey mı bı saetan ey goş dêne u bêzar mebêne. Zahmet o ke merdım her tım cewabêde positif bıdo nê persi. Aye ra Mikail ke bışikiyo çımey (bıngehê) müzikê xo tayêna bıkero hira, rınd beno. Ma vajime ke hem lawıkê kırmanckiyê ke cayanê binan de vajine inan hem ki kırdaski bıgêro verê çıman. No, müzıkê ex keno hira, keno zengin. Xora CDya xo ya peyêne de hunermendi no het ra game ki esta. Bı baweriya mı, lazım o ke Mikail ke programanê xo de ca bıdo müzike govende. No, müzıki monotoniye ra xelesneno, can dano cı. Derheqa pêşkêşkerışi de ki tayê nüqatayi estê ke merdım gani zaf bı diqqet nina ser o bıfıkıriyone:
1. Tayê hunermendê ma elaqa xo bıbo-nêbo zaf qesey kenê, çiyanê bêmaneyan vanê. Aynure u Mikaili de na xüye çın a, no zaf rınd o. Tawo ke lazım bi ki, pêşkêşkerdış gere kılm u net bone. 3. Pêşkêşkerdışê her dı hunermendan de ki tırki hakim o. Bêgüman no ki seba inan kemiyêda mühım a. Her çi ra avê, goreyê qenaatê mı welatanê Ewrupa da bı tırki pêşkêşkerdış hewce niyo. Merdım Kırdaski (kürdki) u kamci welat de ke konser ame dayene, bı zıwanê ê welati anons bıkero, bes o. Tawo ke bı zıwanêde bin mesajdayiş lazım bo ki merdım gani sıfte bır Kırdaski bıdone. Her dı hunermendê hêcayi çıtür ke lawıkan bı Kırdaskiyêde paki vanê, gani pêşkêşkerdışi ki bı o tore bı zıwanêde paki bıkerêne. Aynure bı Mikaili ra müzikê ma de dı astare yê, inan nıka ra dılê mıletê ma de text girê do. Ne dı astareyi hina cıwan ê / genc ê. Bextewar bê, vırêniya inan de emrêde derg esto. Eke rêça xo ya piroze ca meverdê, şikinê kültürê mıletê ma rê, bı taybeti müzikê ma de xızmetêda zaf-zaf gırdo, zaf-zaf vay bıkerêne.
 
Her di astareyan ra canweshîyecanweşiye ûu serkewtîshsereberzey wazen. Qandê/semed (Seba) karê xo yê pîrozîerciyaye/hewıl weshweş ûu war bêne.
 
Munzur Çem, Peyama Nu, Çele
 
Ez Mîkaîlî rew ra shînasnen / nas ken. Tawo ke CD ya ey „Kîlitê kou“ vejîyabî, mi ser o meqalayê nushtîbî û cayê de wina vatîbî:
„...Muzîkê Mîkaîlî hemdemî yo, modern o. Labelê ey muzîkê ma yo klasîk kî xo vîrî ra nêkerdo. Muzîko newe, bi hostayîye otantîkê muzîkê me ser o virasto. Merdim ke CDye gosh dano, shono welatê xo, peyser shono domanîya xo, bi formêde modern melodîyê pî û kal⁄kann gosh dano. Mîkaîl no het ra serkewte yo.
Tekstê lawikanê CDya Mîkaîlî kî têpîya milet û welatê ma ra durî nîyê. Kalîta xo ya edebî çi ya, çi nîya o çîyde bîno labelê nê tekstî cîya cîya hetan ra hîs, wastish û bawerîya komela ma anê verê çîman.“
Nika derheqê muzikê Mîkaîlî de no dîyayîshê mi de vurrîyayîshê çin o, eynî yo.
 
Rastîye a ya ke Mîkaîl muzîkê mayê klasîkî ser o virastishê muzikê modernî de zaf serkewte yo. Merdim ke gosh nano ro ey ser, hetê ra muzîkê hemdemî (ewroyênî) hetê ra kî lawikanê Dêrsîmî yê klasîkan gosh dano. Mîkaîl tenya veng de nê, o û embazê xo enstrumanan de kî xêza / xeta xo ya serkewtîye ramenê. Çimanê xo pêro cinê, temburê Mîkaîlî gosh dêne; shima raste-rast shonê Dêrsim, benêr perçeyêde ucayî.
Xanim Aynure çend reyî mi Kurdîstan TV de temashe kerda. CDyanê aye kî ez rew-rew gosh dan. Raya virêne no konser de mi a cande dîye.
Aynure bi Mîkaîlî ra eynî herêma ra yê. Dewê înan yewbînî ra nêzdîyê. Lehça Mîkaîlî kirmanckî, ê Aynure kiradskî ya kî kurmanckî ya. Labelê Aynure tenya bi kurmancî nê, bi kirmanckî kî vana.
Aynure Íekakij (sekakiz) a. Tirkî, na ashîre ra „shavak“ vanê, mîyanê kurdan de no name „shewaq“ o. Íekakî, Dêrsim de koçer ê. Ma û pîyê Aynure koçerîye kerda nêkerda nêzanen labelê na ashîre seserran ra bi nat nê karî kena. Ê hamnanî shonê koyanê Mizurî ser, uca wareyan de manenê, payîzî peyser ênê. Pêndîrê shekakan zaf namdar o.
Vengê Aynure ser o merdim (mordem) çi vajo nêzanen. Hetê ma de ke kesê wayîrê hûnerêde rindî bî, sharî vatêne „Dayên Heqî“ya. Ê Aynure dayêne çikî ya nêzanen labelê tarîfkerdishê ê vengê pakê zelal û zengînî qolay nîyo. Rinde a ya ke merdim vajone vengê aye, awa Çewres çime / Çel kanî ya. A awa sipîya, bi hîr û bereketa ke binê koyê Mizurî ra ber bena, bena Çemê Mizurî û bi eshq û coshêde girs mîyanê koyanê Dêrsimî de pêl dana piro shona, a ya.
Gelo, muzîk û programê nê di hûnermendan çîyo merdim de sey (jê) kemîye bîyaro ra ziwan (zon) çin o? Bêshik esto.
Vajîme ke ez bi xo ke bi saetan gosh ro Mîkaîlî ser nîne, diltengîye nêdano mi. Çi ke muzîkê Mîkaîlî, kulturo ke ez pê bîyane pîl, parçeyêde ey o. Ez misayê nê muzikî ya û ci ra mird nêben. Labelê kesê ke Dêrsîm ra nîyê, eceba ê derheqa muzîkê ey de çi fikirînê? Ê shîkînê sey mi bi saetan ey gosh dêne û bêzar mebêne. Zahmet o ke merdim her tim cewabêde posîtîf bido nê persî. Aye ra Mîkaîl ke bishîkîyo bingehê muzîkê xo tayêna bikero hîra, rind beno. Ma vajîme ke hem lawikê kirmanckîyê ke cayanê bînan de vajîne înan hem kî kirdaskî bigêro verê çiman. No, muzikê ex keno hîra, keno zengîn. Xora CDya xo ya peyêne de hûnermendî no het ra game kî esta. Bi bawerîya mi, lazim o ke Mîkaîl ke programanê xo de ca bido muzîke govende. No, muzikî monotonîye ra xelesneno, can dano ci.
Derheqa pêshkêshkerishî de kî tayê nuqatayî estê ke merdim ganî zaf bi dîqqet nîna ser o bifikirîyone:
1. Tayê hûnermendê ma elaqa xo bibo-nêbo zaf qesey kenê, çîyanê bêmaneyan vanê. Aynure û Mîkaîlî de na xuye çin a, no zaf rind o. Tawo ke lazim bî kî, pêshkêshkerdish gere kilm û net bone.
3. Pêshkêshkerdishê her di hûnermendan de kî tirkî hakîm o. Bêguman no kî seba înan kemîyêda muhim a.
Her çî ra avê, goreyê qenaatê mi welatanê Ewrûpa da bi tirkî pêshkêshkerdish hewce nîyo. Merdim kurdkî (kirmanckî û kirdaskî) û kamcî welat de ke konser ame dayene, bi ziwanê ê welatî anons bikero, bes o. Tawo ke bi ziwanêde bîn mesajdayîsh lazim bo kî merdim ganî sifte bir kurdkî bidone. Her di hûnermendê hêcayî çitur ke lawikan bi kurdkîyêde pakî vanê, ganî pêshkêshkerdishî kî bi o tore bi ziwanêde pakî bikerêne.
Aynure bi Mîkaîlî ra muzîkê ma de di astare yê, înan nika ra dilê miletê ma de text gîrê do. Ne di astareyî hîna ciwan ê / genc ê. Bextewar bê, virênîya înan de emrêde derg esto. Eke rêça xo ya pîroze ca meverdê, shîkînê kulturê miletê ma rê, bi taybetî muzîkê ma de xizmetêda zaf-zaf girse, zaf-zaf giranbahaye bikerêne.
 
Her di astareyan ra canweshîye û serkewtîsh wazen. Seba karê xo yê pîrozî wesh û war bêne.
Munzur Çem,Peyama Nu,Çele
 
[[Category:Muzik]]
396

vurnayışi