İskıti: Ferqê çımraviyarnayışan

13 bayti debiyay de ,  6 years ago
m
nê vurnaye xulasa
mNo edit summary
mNo edit summary
[[File:Scythosarmlang.jpg|thumb|right|300px|Erdê İskıtan]]
'''İskıti''' (ya zi '''Saka''' zi vaciyeno) ([[Yunanki]]: Σάκαι, [[Farski]]: ساکا, [[Asurki]]: ''Iskuzai/Askuzai'', [[Çinki]]: ''Sai'') şarê İranıco ke serranê İsaİsayi ra ver 8ıne u İsaİsayi ra ver 3ıne de rocvetışê [[Ewropa]], [[Deryao Siya|Deryayê Siyayi]] ra zıme de, heme miyanê [[Asya]] u [[Efğanıstan]] de hukım ramıto. İskıtan sero xeylê cayan ra zaf melumati mendê, coka inan sero çiyi zaf estê. Çımeyanê Yunan, Asur, Pers u Hindi de name u kulturê İskıtan ravêrenêvêrenê ra.
 
İskıtıci tarix de raver seserra heştıne de asayi u inan sero qeydi tepışiyayi. Herodoti ra gore İskıtıci Kimeran ra tepiya ameyi verê [[Asya]]. İnan verê [[Asya]] sero erdo gırd vısto ra destê xo. Vatışê [[Herodotus]]i ra gore, İskıtıci Qefqasya hetê rocvetışi ra geyrayi u Deryayê Xezeri sero şiyi, uca ra zi Derbend ra vêrdê ra u ameyi [[Ewropa]] u [[Asya]] miyan.
 
İskıtıci xeylê mıxtelif eşiran ra ameyi pêra. Estor, here, naxır cıwiyayışê inan de cayo gırd tepışto. Tayê İskıtıcan goç kerdêne, tayê zi suksûk u dewan de cıwiyêne. Hema ke ceng u leckerdışê inan embiryananê inan miyan de zaf pil asayi, şenayışê inanê leckerdışi, embiryananê inan çım de leckerdoğê gırdi vêniyayo.
 
İtıqadê İskıtan, wına fıkıriyeno ki itıqadê ver-Zerduşti (pre-Zoroastrian) biyo u inan dinê politeisti rê bawer kerdo. Zıwanê inan zi zıwanê İranki biyo. Zıwananê İrankiyan miyan de zi hetê rocakewtışi de ca gırewto. İnan heşt rê ''hapta'', estor rê ''aspa'', goş rê zi ''gauša'' vatêne.
 
==Asayışê teberi==
Vıraştışanê huneri de, İskıtıci be xısusiyetanê [[Europoid]] ra mocniyayi.<ref name="Day55">{{harvnb|Day|2001|pp=55–57}}</ref> Kıtanê Herodotusi [[Histories (Herodotus)|Histories]] de, tarixêro seserra pancıne, [[Herodotus]] [[Budini]]ê İskıtya be gıjıkê suri çımê aşıli ra mocneno.<ref name="Day55"/> Desto bin ra hekimê Yunanê antiki Hipokrat posta şarê İskıtiİskıtan sur mocneno. Zafêrê eseranê tarixiyan de, asayışê fizikê şarê İstıkıciİskıtan be posta sure, çımê aşıl u kıhewe u gıjıkê suri ra piya mocniyeno.
 
==Referansi==
{{reflist}}
 
 
[[Kategoriye:İskıti]]
92,964

vurnayışi