Menuyê serêni ake

Mısır, yew dewleta qıta Afrikao. Caê xo zımey (şımalê) Afrika u rocawanê (ğerbê) qıta Asya dero. Nêmadey Sinayo ke aidê Mısırio qıta Asya sero mariyeno. Zımey (şımalê) Mısıri de Deryao Sıpê (Deryao Miyanên); veroc (cenub) de Sudan; rocvetış (şerq) de Deryao Sur, İsrail u Ğeze; rocawan (ğerb) de Libya estê. Paytextê Mısıri suka Qahireo. Mısır ezaê Mıletê Yewbiyayey u Yewiya Erebio.

Mısır
Asayış
Desmal u Arma
Flag of Egypt.svg Coat of arms of Egypt (Official).svg
Melumat
WareCay biyayışi (en)
MıntıqaAfrikaya Zımey
SinoriSudan, Libya, İsrail, Gaza Strip (en) u Bir Tawil (en)
İdareParliament of Egypt (en)
Erd1 010 407,87 km2
Nıfus94 798 827
HıkumetCumhuriyet
SerdarAbd El-Fattah El-Sisi (en)
Kodê telefoni+20
Letey saeteUTC+02:00 (en)
Kodê interneti.eg
Zıwano resmiErebki
MerşBilady, Bilady, Bilady (en)
Cayo tewr berzMount Catherine (en)
Cayo tewr nızmQattara Depression (en)
PereEgyptian pound (en)
Ravêrşiyayışê heqa merdıman0,7
Xerita
EGY orthographic.svg

TarixBıvurne

Tarixê Mısıri zaf dewletiyo. Wextê tarixê antiki de Firawunan Mısır de hıkum kerdo u Mısır de pramitê gırdi vıraştê. Feqet bênatey serranê 200 u 800ine de İmperatoriya Roma, İmperatoriya Bizansi u İran, erdê Mısır gırewto. Seserra 8ine de Emewi Ereban hıkum kerdo u şarê Mısıri pêro biyo mısılman. Seserra 15ine de İmperatoriya Usmanıcan Mısır gırewto. Bênatey seserranê 15 u 19ine de Mısır biyo gırêdaey İmperatoriya Usmanıcan. Serra 1862ine de Qraliya Yewbiyayiye ameya Mısır u Mısır biyo yew koloniya (mıstemera) Britanya Gırde. Serra 1922ine de şarê Mısıri eskerê Britanya fetelna u serra 1954ine de Mısıri xo reyna ra, xoser ilan kerd. Feqet ewro Mısır dewletê da demokratike niyo.

İklim u SukiBıvurne

İklimê Mısıri vuriyeno. Zımey (Şımalê) Mısıri de iklim weşo. Mıntıqa ra Deryao Sıpê de hewa zaf wenıko. Feqet verocê (cenubê) Mısıri zaf germıno; tici zaf erzena. Verocê (cenubê) Mısıri de çoli zafê. Roê Nili zerrey Mısıri ra şıno. Mıntıqa Roê Nili de erd zaf rındo.

Sukê Gırdi:

Suka Qahire merkezê iqtısad u siyasetê Mısırio. Banê xeylê berzi estê u banê tarixi zafê. Feqet suka Qahire zaf cengi diyê.

 
Xerita Mısıri

NıfusBıvurne

Nıfusê Mısıri 79 milyono; Afrika de ê dıyino. % 90 şarê Mısıri mıntıqa Roê Nili de ronıştiyo. % 99 şarê Mısıri Ereb u Koptiko. % 90 şarê Mısıri mısılmano u % 10 İsewi/Xrıstiyano (Ortodoksê Koptiki, Yunan u Ermeniy). Merdumê ğeribi senıkê. Zıwano xoyo resmi Erebkiyo. Nuskar u wendoğê xo zaf niyê.

İqtisadBıvurne

İqtısadê Mısıri quwetın niyo. Endustriya petroli, ziraet u qaz zaf muhimê. Standardê hêyati hewl niyo. Dewleta Mısıri serê Roê Nili de zaf barajê pili vıraştê. Dewletanê Amerikaê Yewbiyaeyan zaf pheştia maddiye dawa cı.

ÇımeyBıvurne