Menuyê serêni ake

Atêna (be Yunankiyo Newe: Αθήνα [aˈθina], Athína; Yunankiyo Kıhan: Ἀθῆναι [Athēnai]) bacarê Yunanıstania u caê xo verocê Yunanıstani dero. Atêna hem paytexta, hem ki bacarê Yunanıstania tewr gırda.

Atêna
Athens Montage L.png
Melumat
DewleteYunanıstan
MıntıqaAttica (en)
Merkezê idareyYunanıstan
WareBelediyay Atêna (d)
Erd39 km2
Nıfus664 046
Berziye170 m
SerdarKostas Bakoyannis (en)
Kodê têlefoni210
Letey saeteUTC+02:00 (en)
Kodê postey10xxx, 11xxx, 120xx
Zıwano resmiYunanki
Sazbiyayış7. millennium BCE
QıtaEwropa
Xerita
Geokod264371
Websitewww.cityofathens.gr

TarixBıvurne

Tarixê Atêna xeylê kıhano. Seserra 5 - 3 V.İ. (Verê İsay) Atêna biya merkezê zagon u siyasetê Yunanıstani. Medeniyetê ğerbi Atêna ra biye vıla. Fıkrê demokrasiye Atêna ra veciyawa. Filozofanê zey Aristoteles u Eflatun bacarê Atêna dı ameyê dınya u felsefey xu kerdo vıla. Feqet serra 529 de İmperatoriya Bizansi Mektebê Felsefey qefılna (gırewt) u statüyê Atêna zaf bi qıc. Serra 1458i de İmperatoriya Usmanıcan Atêna Bizansi ra gırewt. İmperatoriya Usmanıcan çeharsey serri Atêna idare kerde. Wextê Cengê Yunanan u Tırkan (1821 – 1831) de Atêna biye xosere u paytextê Yunanıstani. Serra 1931i de 5.000 merdumi Atêna de cıwiyaêne. Labelê hıkumetê Yunanıstani Atêna newe ra vıraşte. Serra 1896i de olimpiyatê Atênao modern tede kay kerd.

İklım u nıfusBıvurne

İklimê Atêna ê Deryaê Sıpêyo, ayamê (hewa) xo honıko. Labelê zımıstani zaf varan vareno. Tici zaf erzena. Erdê Atêna her daim kheweo (kıhoyo). Hama problemê trafik u leyşıniye ra hewa zaf gırano.

Ewro nıfusa Atêna 750.000a, feqet nıfusa metroy 3,7 milyona. Zaf mıxtelıf mılleti tede cıwiyenê: şarê Ereban, Pakıstanıcan u Arnawuti tede zafê.

İqtısadBıvurne

Bacarê Atêna zaf moderna. Banê xeylê mımarinê mıkemmeli vıraziyaê. Atêna merkezê huner u zagon u siyaset u edustriy u iqtısadia. Sektorê turizm u umete (homete) zaf gırda. Semedê (sebeta) ziyara Zeus u Akrapolis u muzeyan ra zaf turisti şınê Atêna.

SemtiBıvurne

Sûkê bırayBıvurne

Amsterdam, Athens (en), Ashgabat (en), Barselona, Pekin, Beyrut, Bethlehem (en), Bogota, Bukreș, Casablanca, Chicago, Şam, Domodedovo (en), Famagusta (en), Estanbol, Ljubljana (en), Los Angeles, Kiew, Madrid, Meksiko City, Moskowa, Naples (en), Nicosia (en), Rabat, Reggio Calabria (en), Rio de Janeiro, Santiago, Serayevo, Seul, Sofya, Syracuse (en), Tirana, Washington D.C., Yerêvan, Boston, Cluj-Napoca (en), Montreal (en), Cenova (en), Florence (en), Buenos Aires, Lizbon, Cali (en), Prag, Xi'an (en), Warşowa, Tıflis, Havana, Cusco (en), Amsterdam (en), Atlanta (en) u Belgrad

ÇımeyBıvurne