Pela "Vewre: vore, vare, vewrı" ferqê çım ra viyarnayışan

Diyalektanê Zazaki de xeylê vuriyaisê vengu estê. Kamci qese se vuriyo, pê qıyasê zonanê binu ra insan şikino veco meydan.
 
İrankiyo kıhankhan de no qese nia biyo: '''''*vafrâ-'''''
 
 
Se ke aseno, Soranki İrankiyê kıhanikhani ra en nezdi mendo, çıra ke diftong '''''–ef-''''' nêvuriyo.
 
No diftong ni qeseu de ki esto:
 
İnsan şikino,, zobina zonanê Irankiyu ra mısal bıdo, feqet netice serba Zazaki nêvurino. Diftongo ke İrankiyo kıhankhan de “-af-” biyo, Zazaki de veraneê xo –ew- beno.
 
Na biyaiye ki esta ke, no diftong –ew- taê feku de vuriyo, biyo –o-, -aw- ya ki –u-. En zêde fekê Palo-Bingoli, o ra dıme ki fekê Dêsımi de no vuriyais kewto kar.
 
Bêrime uncia qeseê ma “vewrı; vore; vare” ser. Se ke cor de izeh bi, İrankiyo kıhankhan de diftong –af- Zazaki de –ew- beno. Diftong –ew- taê feku de biyo –o-: Vore.
 
Nae ra ki “''vafrâ-''“ ra varyanto en kıhankhan Zazaki rê “'''vewre'''” beno.
 
Peki, varyant “vare” de çıra “a” esto? Qeseanê binu de zêdewaxt eke vengo kıhankhan “a” biyo, vurino be “o”. Hama qese “vare” tek u jü istısnao ke “o” biyo “a”. Sebebê xo ki nuyo ke waxtqese “varaene” de “a” ra tesir biyo, biyo zê harmoniya vengi. Yanê Dêsım de varyantê kıhanikhani ra en nezdi Xozat-[[Pulur/Vacuğe|Vacuğe]] de vanê: “vore varena”. Feqet fekê cêri hetê tarıxi ra en formo kıhanokhano: “vewrı varena”.
 
Fıkrê mı ki nuyo ke, serba areze u zelalbiyaena zonê nustene, ê grameri ki, “vewrı” nê, “vewre” bo.
 
[[Category:Gramer]]
[[Category:kiu-Wikipedia]]
316

vurnayışi