Menuyê serêni ake

Tırki

zıwanê do Altaykiyo

Tırki (Tr. Türkçe) lızgey zıwananê Oğuzi ra yew zıwanê do aidê zıwananê Altayo. Tırki resmi zıwanê Tırkiyao u Cumhuriyetê Tırkê Qıbrısê Zımey, Bulğarıstan, Yunanıstan, Makedonya, Moldawya, Suriya u İraq de qısey beno. Zıwanzanaoğan miyan de cı rê Tırkiyê Tırkiya ki vaciyeno. Teqriben 70-80 milyon merdumi Tirki qısey (qal) kenê.

Tırki
Zıwan
Map of Turkish Language.png
Şınasiye
Dewleti u mıntıqeyBulğarıstan, Qıbrıs, Yunanıstan u Tırkiya
Amarê qısekerdoğan71 435 850
WareTırk, Wılayetê Burgazi (en), Wılayetê Kırcaali (en), Smolyan Province (en), Wılayetê Haskova (en), Qıbrıs, İskece (d), Rodopi (d) u Tırkiya
Kodê zıwani
ISO 639-1Tr
ISO 639-2Tur
ISO 639-3Tur
GlottologNucl1301
EthnologueTur
Xısusiyetê zıwani
TopolociyeKes-Obce-Fiil (en) u zıwanê peyra cıkerdey (en)
GramerBendo wekil (en)
Modo gramatikMirative (en)
AlfabeAlfabey Tırki (en)
KeyeZıwanê Tırki

Tırki de zaf mıxtelif feki estê, ninan ra fekê Estamoli ewro Tırkiyo berz teşkil keno. Tırkiya de taê fekê bini ki mıntıqa Deryayê Siay, Anadoliya rocakewtene u mıntıqa Egey de qısey benê.

Wextê İmperatoriya Usmanıcan de Tırki be alfabey Erebki nuşiyêne. Serra 1928ine de terefê M. Kemal Atatürki ra vurniya u o ra nat be alfabey Latinki nuşiya. Serra 1932ine de ki Cemiyetê Cıgeyrayışê Tırki (Türk Dil Kurumu) niya ro.

AlfabeBıvurne

Alfabê Tırki de 29 (vist u new) herfi estê.
Herfê gırdi: A B C Ç D E F G Ğ H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z
Herfê qıci: a b c ç d e f g ğ h ı i j k l m n o ö p r s ş t u ü v y z

Telafuzê tayê herfanBıvurne

Tabela cêrêne de herfê ke tede çıniyê, nê zey ê Zazaki telafuz benê (yenê wendış).

Herfe Nişanê IPAy Salıxdayış
c [dʒ] Afrikati: d + j'o vengdar
ç [tʃ] Afrikati: t + ş'o bêvengdar
ğ [:], [y] Herfanê vengınan ra dıme zey y'y yeno wendış, yewbina zi herfan keno derg
ö [œ] ö'yo kılm u tari (No veng Zazakiyê bıngey de çıniyo, labelê tayê fekanê Zazaki yeno diyayış.)
 
Serê dınya de cayê Tırki-qeseykerdoğan

GramerBıvurne

Tırki de halê namanBıvurne

Tırki de ebe izafey namey (halê genitifi) ra pia şeş halê naman estê:

Namey hali Arezekerdış be pers Peybendi
Nominatif kam? -
Akuzatif kami? -ı / -i / -u / -ü
Genitif ê kami? -ın / -in / -un / -ün
Datif kami rê? -e / -a
Lokatif kami de? -de / -da
Ablatif kami ra? -den / -dan

Tırki de halê naman
kapıkeyberevkeye
kapıyıkeyberievikeyey
kapınınê keyberievinê keyey
kapıyakeyberi rêevekeyey rê
kapıdakeyber(i) deevdekeye(y) de
kapıdankeyber(i) raevdenkeye(y) ra

ÇımeyBıvurne

  Wikipediya, be zıwanê Tırki esta.